Opzet en werkwijze van de cursus
De cursus bestaat uit 10 dagdelen van 3,5 uur. De spreiding van die dagdelen gebeurt in onderling overleg. Het ideale aantal deelnemers is 10 met een minimum van 7. De nadruk in deze cursus ligt op het groepswerk. Wel wordt individuele voorbereiding verwacht, maar de resultaten daarvan worden altijd met de groep gedeeld en door de groep uitgebreid besproken.
Dagdeel 1
Kennismakingsronde. Bespreking van het programma. Korte inleiding in de theorie van de cursus: de interpretatieleer (hermeneutiek), de leer van de welsprekendheid (retoriek) en technieken van zelfbewustwording (psychologie). Vaststellen van een te bestuderen tekst, die voor alle deelnemers relevant is, bij voorkeur voor het eigen vakgebied. Deze tekst zal op dagdeel 2 in de groep besproken worden. Op dagdeel 4 moet over dezelfde tekst een korte lezing (niet langer dan 10 minuten) worden gehouden.
Doel van dit eerste dagdeel is een zo goed mogelijke indruk te krijgen van de deelnemers en de te behandelen stof.
Dagdeel 2
De theorie: verdere behandeling van de interpretatieleer toegespitst op de bestudeerde tekst. Daarna vertelt elke deelnemer wat hem of haar het meest heeft aangesproken in de bestudeerde tekst. Gesprek over de persoonlijke motivatie bij de aandachtspunten. Waarom zijn deze aandachtspunten gekozen en andere niet. Het gesprek zal opleveren, dat het onderwerp veel meer betekenissen oproept, dan men in eerste instantie zelf dacht. Toch moet een bepaalde invalshoek worden gekozen voor de lezing. Hoe doe je dat en op grond waarvan?
Doel is te komen tot het besef van de rijkdom aan betekenis van een tekst of bron en van de eigen keuzevrijheid daarin.
Dagdeel 3
De theorie: verdere behandeling van de retoriek toegespitst op de techniek van het opzetten van een toespraak. In het toespreken van een publiek bewerk je bewustzijn. Daarvoor zijn een aantal randvoorwaarden van kracht. Hoe maak je die vruchtbaar? Oefenen van de behandelde theorie: het maken van een opzet voor je lezing van dagdeel 4. Bespreken van de resultaten.
Doel: leren om een toespraak zo op te zetten dat je zowel rekening houdt met de rijkdom van je bron (en de weerstanden die dat bij je publiek kan oproepen) en duidelijk bent in je eigen keuzes daarin.
Dagdeel 4
Alle deelnemers houden hun lezing (max. 10 minuten) over de afgesproken tekst. Daarbij wordt de praktijksituatie zoveel mogelijk nagebootst: uitgewerkte tekst, lessenaar, publiek. Gelet wordt op lichaamshouding, uitstraling, en of deze overeenkomen met de boodschap. Na elke lezing houden we ook een kritische inhoudelijke evaluatie aan de hand van de behandelde theorie.
Doel is het oefenen van zelfbeheersing en het leren geven en ontvangen van systematische feedback.
Dagdeel 5
Als dagdeel 4
Dagdeel 6
De theorie: verdere behandeling van de psychologie toegespitst op zelf-bewustwording. Ontvangen en geven van betekenis in de hermeneutiek en de retoriek. Zelfonderzoek, de confrontatie met jezelf aangaan. Omgaan met spanning en zenuwen, je onzekerheid en faalangst benoemen en de relatie daarvan met je bronnen en je publiek. Het belang van de stilte, chakra-meditatie.
Het doel van dit dagdeel is te komen tot een positief zelfbeeld dat je graag wilt delen met je gehoor.
Dagdeel 7
Iedere deelnemer kiest zelf een onderwerp, waarover hij of zij een lezing gaat houden voor een echt publiek. Daarvan wordt dan een video-opname gemaakt en deze wordt met de uitgeschreven tekst van de lezing mee genomen naar de groep. De opname en de uitgeschreven tekst worden tijdens dit dagdeel kritisch bekeken en besproken aan de hand van de behandelde theorie.
Het doel van deze sessie is je eigen (spreek)praktijk te confronteren en te verrijken met de tot nu toe behandelde stof.
Dagdeel 8
Als dagdeel 7
Dagdeel 9
De stromende energie, ontspanning. Omgaan met de stilte: meditatie en het belang van het loslaten in een creatief proces. De beperkingen van taal: niet meer dan 20% van de communicatie gaat via taal.
Het doel van dit dagdeel is het zelfbewust verleggen van je eigen grenzen en jezelf toestaan om ook door nieuwe betekenislagen te worden verrijkt.
De stromende energie, creativiteit. Meer zeggen met minder woorden. Eén worden met je publiek. Boven je zelf uitgetild worden en samen genieten van 'de flow'. De kunst van het improviseren.
Doel: je retorische vaardigheid dienstbaar maken aan een groter geheel.
Dagdeel 10
Het verband tussen de theorie van deze cursus (hermeneutiek, retoriek en bewustwording) en bedrijfs- en andere strategieën. Evaluatie van het praktisch nut van de wat bredere kijk op het spreken in het openbaar, zoals we die in deze cursus hebben leren kennen en geoefend. Eventuele vervolgafspraken.
Doel van dit laatste dagdeel is de integratie van woord en daad.